Winst en verliesrekening
Een van de belangrijkste financiële overzichten voor je startup is de winst- en verliesrekening. Deze geeft inzicht in de opbrengsten, kosten en het uiteindelijke resultaat over een bepaalde periode. Wil je financiers of investeerders overtuigen van het potentieel van je bedrijf? Dan moet je goed kunnen uitleggen hoe je onderneming er financieel voor staat. Daarvoor is een correcte winst- en verliesrekening opstellen essentieel.
Wat is een winst- en verliesrekening?
De winst- en verliesrekening, ook wel resultatenrekening genoemd, laat zien of je bedrijf winst of verlies heeft gemaakt in een bepaalde periode. Het overzicht bevat alle inkomsten (omzet) en uitgaven (kosten), verdeeld over categorieën zoals bedrijfskosten, personeelskosten en afschrijvingen.
Wat staat er op een winst- en verliesrekening?
Afhankelijk van de grootte en complexiteit van je onderneming bevat een winst- en verliesrekening de periode waarop het overzicht betrekking heeft, alle opbrengsten (meestal uitgesplitst per activiteit of productgroep), alle kosten (per soort of functie gerangschikt), en het nettoresultaat (winst of verlies). Voor startups is het vaak nuttig om extra toelichting te geven op ontwikkelkosten, bijvoorbeeld voor softwareontwikkeling, R&D of prototypes. Investeerders willen graag weten hoe deze kosten zich verhouden tot de verwachte toekomstige omzet.
Waarom is het belangrijk?
Het helpt je als ondernemer om financiële beslissingen te onderbouwen, toont externe partijen zoals investeerders hoe gezond je bedrijf is en is noodzakelijk voor je belastingaangifte. Bij kennisintensieve startups, zoals technologie- of life-science startups, geeft het ook inzicht in de verhouding tussen ontwikkelkosten en opbrengsten. Zeker in de vroege fase is dat voor investeerders cruciale informatie.
Een winst en verliesrekening opstellen
Een winst- en verliesrekening opstellen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je volgt hierbij meestal de volgende stappen:
- Bepaal de periode waarover je rapporteert (bijvoorbeeld een kwartaal of boekjaar).
- Verzamel alle financiële gegevens zoals omzet, facturen, bonnen en loonadministratie.
- Categoriseer opbrengsten en kosten: omzet, inkoop, personeelskosten, huur, marketing, afschrijvingen. Let op: als je kapitaalgoederen (bijvoorbeeld machines) koopt, schrijf je die af over een bepaalde periode en neem je die kosten niet volledig op in één periode.
- Bereken het resultaat door alle kosten van de opbrengsten af te trekken.
Zo krijg je inzicht in het nettoresultaat van de gekozen periode.
Functionele en categoriale indeling
Je kunt je winst- en verliesrekening op twee manieren indelen. De functionele winst- en verliesrekening groepeert kosten op functie, zoals productie, verkoop of administratie. De categoriale indeling groepeert kosten op soort, zoals personeelskosten of huisvesting. De keuze hangt af van je interne voorkeur of de eisen van externe partijen zoals investeerders of accountants.
Voorbeeld
Hieronder een vereenvoudigd voorbeeld van een categoriale winst en verliesrekening voor de periode januari – december 2025:
| Categorie | Bedrag (€) |
|---|---|
| Omzet | 200.000 |
| Kosten van inkoop | 60.000 |
| Bruto resultaat | 140.000 |
| Personeelskosten | 45.000 |
| Huisvestingskosten | 12.000 |
| Marketing en sales | 15.000 |
| Onderzoek en ontwikkeling | 30.000 |
| Afschrijvingen | 5.000 |
| Overige bedrijfskosten | 8.000 |
| Nettoresultaat | 25.000 |
Maak je verlies?
Maak je verlies op je winst en verliesrekening? Bijvoorbeeld omdat je veel hebt geïnvesteerd in ontwikkeling van een complex kennisintensief product? Dan kan een lening van Starterslift uitkomst bieden, als je startup in Noord-Brabant is gevestigd. Leningen vanaf €10.000,- hebben een looptijd van vier jaar. De eerste twee jaar hoef je niets af te lossen. In het derde en vierde jaar betaal je de lening terug in 24 gelijke maandtermijnen. Boetevrij tussentijds aflossen is altijd mogelijk. De rente bedraagt 7% en staat vast gedurende de gehele looptijd. Tijdens de aflossingsvrije periode betaal je jaarlijks rente, daarna is deze verwerkt in de maandelijkse termijnen.
5 Tips
- Gebruik een boekhoudprogramma zoals Moneybird, Exact of e-Boekhouden.
- Werk met een boekhouder of financieel adviseur als je twijfelt.
- Maak gebruik van sjablonen van bijvoorbeeld de Kamer van Koophandel of een brancheorganisatie.
- Maak onderscheid tussen vaste en variabele kosten, dat helpt bij begrotingen.
- Leg keuzes of bijzonderheden toe, zeker als je dit verslag deelt met investeerders.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een winst- en verliesrekening en een liquiditeitsbegroting?
De winst- en verliesrekening registreert omzet en kosten op het moment dat je factureert of een factuur ontvangt. De liquiditeitsbegroting kijkt naar wanneer het geld écht op je rekening komt of eraf gaat. De één laat zien hoe winstgevend je bent, de ander of je genoeg geld in kas hebt.
Wat is het verschil tussen een balans en winst- en verliesrekening?
Het verschil tussen een balans en een winst- en verliesrekening ligt in wat ze meten en over welke periode. De balans geeft een momentopname van de financiële positie van een bedrijf. Wat het bezit is (activa) en hoe dat is gefinancierd (passiva).
De winst- en verliesrekening toont juist over een bepaalde periode hoeveel winst of verlies het bedrijf heeft gemaakt, door inkomsten en uitgaven met elkaar te vergelijken. Kort gezegd: de balans laat zien waar het bedrijf nu staat, terwijl de winst- en verliesrekening laat zien hoe het daar is gekomen. Samen geven ze inzicht in zowel de stabiliteit als de prestaties van de onderneming.
Hoe vaak moet ik een winst- en verliesrekening maken?
Minimaal één keer per jaar, voor je jaarrekening of belastingaangifte. Veel ondernemers kiezen ervoor om dit elk kwartaal of zelfs maandelijks te doen voor beter inzicht.
Wat als ik verlies maak?
Een tijdelijk verlies hoeft geen probleem te zijn, zeker niet als je investeert in groei. In dat geval kan financiering van Starterslift je helpen om deze fase te overbruggen.
Kan ik het zelf of heb ik een boekhouder nodig?
Met een goed boekhoudprogramma kun je dit prima zelf. Twijfel je of heb je investeerders aan boord? Dan is advies van een boekhouder of business developer verstandig.
Financiering en begeleiding vanuit Starterslift
Blijkt uit je winst- en verliesrekening dat je extra financiering nodig hebt om je volgende stap te zetten? Of kun je hulp gebruiken bij het verbeteren van je financiële overzicht? Neem dan contact op met Starterslift. We kijken graag met je mee of je in aanmerking komt voor een pre-seed financiering, of brengen je in contact met een ervaren business developer die je verder helpt.
